Wat is social return?

Social return is een manier om maatschappelijke waarde te creëren via opdrachten, aanbestedingen en samenwerkingen. Een organisatie doet daarbij meer dan alleen een product leveren of een dienst uitvoeren: zij draagt ook bij aan kansen voor mensen die moeilijker aan werk komen.

De term wordt in Nederland vaak gebruikt bij opdrachten van overheden. Een gemeente of andere opdrachtgever kan bijvoorbeeld vragen om bij de uitvoering van een opdracht aandacht te besteden aan werkgelegenheid, opleiding of ontwikkeling. Zo wordt een deel van de investering ook ingezet voor sociale doelen.

Hoe werkt social return?

De opdrachtgever en de opdrachtnemer spreken af hoe de sociale bijdrage wordt ingevuld. Dat kan bijvoorbeeld door:

  • iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen;
  • een leerwerkplek, stage of werkervaringsplek aan te bieden;
  • werknemers op te leiden of te begeleiden naar duurzaam werk;
  • werk uit te besteden aan een sociale onderneming;
  • producten of diensten af te nemen bij een organisatie die mensen met een ondersteuningsbehoefte werk biedt.

Welke invulling passend is, hangt af van de opdracht, de mogelijkheden van de organisatie en de afspraken met de opdrachtgever. Social return is dus niet altijd hetzelfde als iemand direct in dienst nemen.

Wat betekent SROI?

Social return wordt soms aangeduid met de afkorting SROI. Die afkorting staat voor Social Return on Investment. In de praktijk wordt SROI vaak gebruikt voor afspraken over sociale resultaten bij een opdracht. De precieze betekenis en berekening kunnen per opdrachtgever verschillen. Daarom is het belangrijk om vooraf te controleren welke voorwaarden en regels gelden.

Waarom wordt social return ingezet?

Social return kan helpen om mensen die minder makkelijk toegang hebben tot werk nieuwe kansen te bieden. Werk kan bijdragen aan inkomen, ervaring, vakvaardigheden en meer zelfstandigheid. Tegelijkertijd kunnen organisaties hun maatschappelijke verantwoordelijkheid concreet maken.

Voor opdrachtgevers is social return een manier om publieke middelen niet alleen te gebruiken voor het gewenste product of de gewenste dienst, maar ook voor bredere maatschappelijke doelen. Voor opdrachtnemers kan het leiden tot nieuwe samenwerkingen, betrokken medewerkers en een sterkere verbinding met de omgeving.

Een voorbeeld

Een gemeente geeft een opdracht voor het onderhoud van openbare ruimtes. In de overeenkomst staat dat de opdrachtnemer ook een sociale bijdrage levert. Het bedrijf kan bijvoorbeeld een kandidaat opleiden tot medewerker groenvoorziening, een leerwerkplek aanbieden of een deel van het werk laten uitvoeren door een sociale onderneming. De exacte invulling wordt afgestemd op de opdracht en de afgesproken voorwaarden.

Waar moet je op letten?

Een succesvolle aanpak begint met duidelijke en haalbare afspraken. Het is belangrijk om vooraf vast te leggen welk resultaat wordt verwacht, wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en hoe de voortgang wordt bijgehouden. Ook moet de invulling passen bij de werkzaamheden en bij de mensen om wie het gaat.

Social return werkt het best wanneer het geen losse verplichting is. Goede begeleiding, passende werkzaamheden en aandacht voor duurzame ontwikkeling vergroten de kans dat een plaatsing ook op langere termijn waardevol is. Een organisatie moet daarom niet alleen kijken naar het behalen van een afgesproken resultaat, maar ook naar de kwaliteit van de werkplek en de ondersteuning.

Social return als kans

Social return verbindt zakelijke opdrachten met maatschappelijke doelen. Het vraagt om samenwerking tussen opdrachtgevers, bedrijven, sociale ondernemingen en organisaties die mensen begeleiden naar werk. Met heldere afspraken en een passende aanpak kan een opdracht zo niet alleen economisch resultaat opleveren, maar ook bijdragen aan inclusiever werk en meer kansen voor mensen.

 

Voordelen van Social Return: Kansen, Impact en Verantwoordelijkheid

  1. Biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen op werk.
  2. Verbindt opdrachten aan maatschappelijke impact.
  3. Stimuleert opleiding, stages en werkervaring.
  4. Helpt organisaties hun sociale verantwoordelijkheid waar te maken.
  5. Bevordert samenwerking tussen bedrijven en sociale ondernemingen.

 

Nadelen van Social Return: Uitdagingen en Overwegingen

  1. Kan extra administratie opleveren.
  2. Vraagt tijd en begeleiding.
  3. Niet elke functie is geschikt.
  4. Resultaten zijn soms lastig meetbaar.
  5. Afspraken kunnen per opdrachtgever verschillen.
  6. Risico op focus op cijfers in plaats van duurzame kansen.

Biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen op werk.

Een belangrijk voordeel van social return is dat het mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen op werk biedt. Via bijvoorbeeld een baan, stage of leerwerkplek kunnen zij werkervaring opdoen, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en zelfvertrouwen opbouwen. Met passende begeleiding kan social return zo bijdragen aan duurzaam werk en een actievere deelname aan de samenleving.

Verbindt opdrachten aan maatschappelijke impact.

Een belangrijk voordeel van social return is dat opdrachten worden verbonden aan maatschappelijke impact. Een organisatie levert niet alleen een product of dienst, maar draagt via de opdracht ook bij aan bijvoorbeeld werkgelegenheid, opleiding en kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo krijgt een opdracht waarde voor zowel de opdrachtgever als de samenleving.

Stimuleert opleiding, stages en werkervaring.

Social return stimuleert opleiding, stages en werkervaring voor mensen die niet altijd gemakkelijk toegang hebben tot de arbeidsmarkt. Via een opdracht kunnen organisaties bijvoorbeeld leerwerkplekken aanbieden, kandidaten begeleiden op de werkvloer of mensen praktijkervaring laten opdoen. Zo ontwikkelen zij nieuwe vaardigheden en vergroten zij hun kansen op duurzaam werk.

Helpt organisaties hun sociale verantwoordelijkheid waar te maken.

Social return helpt organisaties om hun sociale verantwoordelijkheid concreet waar te maken. Door bij opdrachten en samenwerkingen aandacht te besteden aan werkgelegenheid, opleiding en begeleiding voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, dragen organisaties actief bij aan een inclusievere samenleving. Zo wordt maatschappelijke betrokkenheid niet alleen een ambitie, maar ook een zichtbaar onderdeel van de dagelijkse praktijk.

Bevordert samenwerking tussen bedrijven en sociale ondernemingen.

Social return bevordert de samenwerking tussen reguliere bedrijven en sociale ondernemingen. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld werk uitbesteden aan een sociale onderneming of samen projecten opzetten waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring en begeleiding krijgen. Zo benutten organisaties elkaars kennis en mogelijkheden, terwijl de samenwerking bijdraagt aan inclusiever werk en meer maatschappelijke impact.

Kan extra administratie opleveren.

Een mogelijk nadeel van social return is dat het extra administratie kan opleveren. Organisaties moeten afspraken vastleggen, de voortgang bijhouden en vaak rapporteren over de behaalde resultaten. Dat kost tijd en vraagt om duidelijke processen, vooral wanneer er meerdere opdrachten of betrokken partijen zijn.

Vraagt tijd en begeleiding.

Social return vraagt tijd en begeleiding. Medewerkers die via een social-returnafspraak aan het werk gaan, hebben soms extra ondersteuning, uitleg of inwerktijd nodig. Ook het organiseren van passende werkzaamheden, het afstemmen met betrokken organisaties en het bijhouden van de voortgang kosten tijd. Met goede voorbereiding en begeleiding kan die investering bijdragen aan een prettige werkplek en een duurzame samenwerking.

Niet elke functie is geschikt.

Niet elke functie is geschikt voor social return. Sommige werkzaamheden vragen om specifieke ervaring, fysieke belastbaarheid of kwalificaties die niet voor iedereen toegankelijk zijn. Ook bieden tijdelijke of sterk gespecialiseerde opdrachten soms weinig ruimte voor begeleiding en ontwikkeling. Daarom is het belangrijk om per functie en opdracht te bekijken welke mogelijkheden er zijn en een passende invulling te kiezen, zonder mensen in werk te plaatsen dat niet aansluit bij hun vaardigheden of ondersteuningsbehoefte.

Resultaten zijn soms lastig meetbaar.

Een nadeel van social return is dat de resultaten soms lastig meetbaar zijn. Het is bijvoorbeeld niet altijd eenvoudig om vast te stellen welke maatschappelijke impact een werkplek, opleiding of begeleiding op lange termijn heeft. Ook kunnen opdrachtgevers en opdrachtnemers verschillende criteria gebruiken om succes te beoordelen. Duidelijke afspraken over doelen, meetmethoden en rapportage helpen om de resultaten beter inzichtelijk te maken.

Afspraken kunnen per opdrachtgever verschillen.

Een mogelijk nadeel van social return is dat de afspraken per opdrachtgever kunnen verschillen. De ene organisatie hanteert bijvoorbeeld andere voorwaarden, doelgroepen of manieren om de sociale bijdrage te berekenen dan de andere. Daardoor kan het voor bedrijven lastig zijn om precies te bepalen wat er van hen wordt verwacht, vooral wanneer zij voor meerdere opdrachtgevers werken. Duidelijke afspraken vooraf helpen om misverstanden en extra administratieve lasten te voorkomen.

Risico op focus op cijfers in plaats van duurzame kansen.

Een mogelijk nadeel van social return is dat de nadruk te veel op cijfers kan komen te liggen, zoals het aantal gerealiseerde werkplekken of behaalde uren. Daardoor bestaat het risico dat organisaties vooral sturen op het voldoen aan de afgesproken norm, in plaats van op duurzame kansen voor mensen. Een succesvolle social-returnaanpak vraagt daarom niet alleen om meetbare resultaten, maar ook om passende begeleiding, betekenisvol werk en perspectief op een vervolg.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit exceeded. Please complete the captcha once again.

Explore More

Verantwoordelijkheid nemen: De Sleutel tot een Duurzame Toekomst

verantwoord
22 februari 2026 0 Comments 13 tags

Artikel: Verantwoord Verantwoord: Bewust omgaan met onze planeet Verantwoordelijkheid nemen voor onze acties en keuzes is essentieel in het streven naar een duurzame toekomst voor onze planeet. Het begrip ‘verantwoord’

Voorbeelden van Duurzaamheid in de Zorg: Een Groene Toekomst

voorbeelden duurzaamheid in de zorg
07 september 2025 0 Comments 8 tags

Voorbeelden Duurzaamheid in de Zorg Voorbeelden Duurzaamheid in de Zorg De zorgsector speelt een cruciale rol in onze maatschappij, maar heeft ook een aanzienlijke impact op het milieu. Gelukkig zijn

Ontdek de Voordelen van Energiebesparende Gadgets voor een Duurzamer Leven

energiebesparende gadgets
14 april 2024 0 Comments 23 tags

Energiebesparende Gadgets Energiebesparende Gadgets: Slimme Oplossingen voor een Duurzamer Leven Met de groeiende bewustwording over klimaatverandering en duurzaamheid zoeken steeds meer mensen naar manieren om hun energieverbruik te verminderen. Gelukkig